گیاهان دارویی برای کنترل و درمان بیماری دیابت

کنترل دیابت با گیاهان دارویی موضوعی است که در این مقاله به آن پرداخته خواهد شد. شما میتوانید با استفاده از گیاهان دارویی به جای استفاده از داروهای شیمیایی مشکل دیابت خود را حل کنید اما قبل از معرفی داروهای گیاهی و خواص آن ها دیابت برای شما معرفی خواهد شد و انواع دیابت توضیح داده خواهد شد. پس از آن موضوع اصلی مقاله یعنی کنترل دیابت با گیاهان دارویی مورد توجه قرار خواهد گرفت. خواص گیاهان دارویی مانند ریحان، بابونه، زنجبیل و دارچین به صورت مفصل بیان خواهد شد. در آخر هم در مورد اهمیت ورزش در افزایش تندرستی خواهید خواهند. به هر حال کنترل دیابت با گیاهان دارویی اتفاق می افتد اما ورزش هم به بهبود تندرستی کمک شایانی میکند.

بیماری دیابت چیست؟

دیابت بر اثر قطع تولید انسولین و یا عدم کارکرد مناسب آن در بدن به وجود می آید. انسولین هورمونی است که مواد غذایی قندی و نشاسته و… را در بدن به انرژی تبدیل می نماید. تاکنون علت بروز این بیماری کشف نشده است ولی گمان می رود که زمینه مساعد ژنتیکی و عوامل محیطی همچون چاقی و بی تحرکی در ابتلا به این بیماری نقش موثری داشته باشد.

 پزشک متخصص می تواند با آزمایش قند خون ناشتا (FBS) و یا قند خون دو ساعته (OGTT)، که معیاری از عملکرد لوزالمعده و ترشح انسولین می باشند،تعیین کند که آیا شما در دوره دیابت پنهان قرار دارید و یا به طور کامل به دیابت مبتلا گشته اید. در صورتی که آزمایش قند خون ناشتا ی شما، عددی بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ باشد نشانگر آن است که شما در دوره دیابت پنهان قرار دارید و چنانچه این رقم ۱۲۶ یا بیشتر از آن باشد بیانگر ابتلای کامل دیابت است. در آزمایش قند خون دو ساعته، ابتدا به صورت ناشتا و سپس دو ساعت بعد از نوشیدن ۷۵ گرم پودر گلوکز، میزان گلوکز موجود در خون شما اندازه گیری می شود. چنانچه نتیجه این آزمایش عددی بین ۱۴۰ تا ۱۹۹ باشد، بیانگر دیابت پنهان و اگر ۲۰۰ یا بیشتر از آن باشد، ابتلایتان به دیابت را نشان می دهد.

در ادامه‌ی این مطلب انواع دیابت و علائم این بیماری را برای شما توضیح خواهیم داد. همچنین کنترل دیابت با گیاهان دارویی را به شما معرفی می‌کنیم.  توجه داشته باشید که این گیاهان دارویی نباید جایگزین دارو‌های ضددیابت یا انسولین در بیماران دیابتی شود. با ذره‌بین همراه باشید.

انواع دیابت

 دیابت نوع ۱:

 در این دسته از مبتلایان، تولید انسولین در بدن به طور کامل قطع می شود، در نتیجه قند موجود نمی تواند وارد سلولها شده و انرژی بدن را تامین نماید و همین مسئله افزایش شدید قند خون را سبب می شود.حدود ۵% تا ۱۰% کل دیابتی ها، مبتلایان نوع ۱ تشکیل می دهند.

 دیابت نوع ۲:

در این دسته از مبتلایان، بدن نسبت به انسولین مقاوم می شود در این حالت انسولین ترشح شده تاثیری برروی جذب قند ندارد و یا ترشح آن به میزان کافی صورت نمی گیرد.

دیابت حاملگی:

حدود ۴% از کل بانوان در طول زمان بارداری موقتاً به این نوع دیابت مبتلا می شوند.

علائم کلی بیماری قند (دیابت) چیست؟

 نشانه های دیابت نوع ۱ :

کاهش وزن بدون دلیل

تاری دید

تکرر ادرار که در آن حجم ادرار زیاد شده است. بیمار هر بار که ادرار می کند مقادیر زیادی ادرار دفع می کند.

خشکی دهان و تشنگی بیش از حد

احساس ناگهانی خستگی

 نشانه‌های دیابت نوع ۲  عبارتند از:

تاخیر در التیام زخمها و بریدگیها

عفونتهای ادراری

ناتوانی جنسی سوزش و احساس مور مور شدن در دستها و پاها

عوارض بیماری دیابت

 عوارض دیابت در نقاط مختلف بدن خود را نشان می‌دهد که از جمله آن می‌توان به چشم، اعصاب، قلب و غیره ببینیم، بیماری دیابت اگر کنترل نشود بزرگ خواهد شد. به گفته دانشمندان، این بیماری خطر بیماری‌های قلبی و عروقی را تا حدود ۳ برابر افزایش می‌دهد.

دیابت در صورت گسترش و عدم کنترل،  عوارض زیر را در پی خواهد داشت. این عوارض بسیار جدی و جبران ناپذیرند. اما توجه داشته باشید که درصورت کنترل و رسیدگی به خود می‌توانید از خود در مقابل  این خطرات مراقبت کنید.

دیابت و بیماری‌های قلبی

دیابت، مانع کار رگ‌های خونی بزرگ بدن می‌شود که خون را از قلب به گردن و پاها می‌رساند. همچنین جایی که چربی روی دیواره شریان‌ها تجمع می‌کند باعث تشدید این پدیده می‌شود و همراه با فشار خون بالاست. این چربی‌ها به صورت جامد تبدیل می‌شود و باعث لخته شدن خون می‌شوند. هنگامی که شریان‌ها مسدود می‌شود، دیابت می‌تواند منجر به انفارکتوس میوکارد شود (انفارکتوس میوکارد زمانی اتفاق می‌افتد که شریان‌ها آسیب ببینند). یکی دیگر از نتایج دیابت، سکته مغزی در موارد فشار خون شریانی است. افراد مبتلا به دیابت حدود دو تا سه برابر احتمال ابتلا به سکته مغزی یا بیماری‌های شریانی دارند.

دیابت و چشم

دیابتی‌ها همچنین ممکن است مشکلاتی در انتهای مویرگ‌های چشمی خود داشته باشند. به این تغییرات در مویرگ‌های شبکیه، رتینوپاتی می‌‌گویند که در ۵۰ درصد بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم، اولین علت نابینایی قبل از سن ۶۵ سالگی است. البته ممکن است که شما بینایی خوبی داشته باشید و همچنین در عین حال از رتینوپاتی دیابتی رنج بکشید؛ اگرچه در هنگام مطالعه ممکن است که دچار سرگیجه و علائم هشداردهنده چشمی بشوید. بنابراین لازم است که هر ساله شما معاینه چشمی داشته باشید که قبل از رسیدن به مرکز چشم و شبکیه بتوانید این بیماری را تشخیص دهید و مانع هرگونه تغیر در چشم خود شوید.

دیابت و اعصاب

نوروپاتی در بیماران مبتلا به دیابت بسیار معمول و غالباً در افراد مسن بیشتر است. تأثیر عفونت بستگی به نوع عصب آسیب‌دیده دارد. هنگامی که آسیب در اعصاب حرکتی باشد، قدرت عضلانی تحت تأثیر قرار می‌گیرد. هنگامی که آسیب‌ها عصبی حسی باشند، بیمار درد و اختلالات مختلف از جمله تشنج، خارش و پاهای ضعیف دارد. هنگامی که آسیب در اعصاب سیستم گوارشی رخ دهد بیماری‌هایی مانند اسهال یا یبوست رخ می‌دهد و سیستم عروقی ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرد.

 دیابت و پا

عوارض پا یک نتیجه مستقیم از ضعیف‌تر شدن عصب و عروق است. این مشکل نباید نادیده گرفته شود تا بتوانید هرگونه آسیب جزئی به پاها را درمان کنید زیرا ممکن است تورم و التهاب در این ناحیه رخ دهد که اگر نادیده گرفته شود دیر یا زود آن محل باید قطع عضو شود.

دیابت و کلیه‌ها

توسعه دیابت ممکن است تأثیرات خیلی جدی روی کلیه داشته باشد زیرا ما نمی‌توانیم که در همان مراحل اولیه این مشکلات را کشف کنیم شاید کلیه شما از کار بیفتد و حتی درنهایت نیاز به دیالیز باشد.

کنترل دیابت با گیاهان دارویی

ریحان

ریحان گیاه باغ و سبزی معطریست که تابستان، ایتالیا و اوقات خوش غذا خوردن را در ذهن تداعی می‌کند. به سالاد، سوپ، و پاستا عطری خوشایند می‌بخشد. در مطالعه‌ایی درباره‌ی دم‌نوش‌های گیاهی مشخص شد زردچوبه، رزماری، مرزنجوش، پونه، و ریحان ۵ پیشتاز حاوی فلاوونوید‌ها هستند. ریحان، به طور خاص قند خون را کاهش می‌کند.

بیل‌بری

بیل‌بری نوع اروپایی بلوبری است. بیل‌بری از بلوبری‌ها برتر هستند، زیرا بلوبری‌ها تماما آبی هستند، درحالی که فقط درون بیل‌بری‌ها آبی می‌باشد. رنگ آبی یعنی آنتی‌سیانین، آنتی‌اکسیدان‌های سالم که با دیابت مبارزه می‌کنند، تقویت‌کننده‌ی قلب و کاهش دهنده‌ی چربی خون و التهابات.

مطالعات انجام شده از سوی موسسه‌ی بهداشت عمومی و تغذیه بالینی نشان داد که مصرف منظم بیل‌بری تازه، حدودا ۴۰۰ گرم در روز، علائم التهاب را کاهش می‌دهد و تحمل گلوکز در افراد با سندرم متابولیک را بهبود می‌بخشد. هنگامی که گروه مصرف‌کنندگان روزانه‌ی بیل‌بری با گروه تحت کنترل، کسانی که از رژیم غذایی همیشگی خود را پیروی می‌کردند، مقایسه شدند، مشخص شد که علائم التهابی اینترلوکین- ۶ در کسانی که مصرف بیل‌بری را افزایش داده بودند تا ۲۰٪ کاهش داشت.

بابونه

بابونه قند خون را کاهش می‌دهد و با دفع قند از خون و ذخیره‌ی آن در کبد مانع از عوارض دیابت می‌شود. پس از یک روز کاری سخت، دم‌نوشی آرامش‌دهنده‌تر و تسکین‌دهنده‌تر از یک فنجان چای بابونه وجود ندارد.

دارچین

بر اساس مطالعات متعدد مشخص شد دارچین قند خون را کاهش می‌دهد. اما در یکی از مطالعات اخیر پس از مصرف دارچین کاهش چشمگیری در قند خون ناشتا مشاهده نشد. مجددا امتحان نمودند و دریافتند که دارچین هموگلوبین ۱C A را کاهش می‌دهد.

در هر صورت، مصرف دارچین همراه با غذا، التهابات را التیام بخشیده و در نتیجه‌ی کاهش کلسترول و افزایش سوخت و ساز بدن، منجر به کاهش وزن می‌شود. البته، مادامی که دارچین را می‌پزید، فواید آن را خنثی می‌کنید. بنابراین آن را روی لوبیا، عدس و برنج قهو‌ه‌ای یا گوشت قرمز پخته شده امتحان کنید، و بدون قند بمانید!

زیره‌ی سبز

زیره‌ی سبز نوعی ادویه‌ از خانواده‌ی جعفریست که با عدس قرمز یا برنج قهوه‌ای تناسب خوبی را پدید می‌آورد. از آن سخاوتمندانه بهره ببرید، زیره، قند خون و کلسترول را کاهش می‌دهد. زیره همچنین تاثیری مثبتی بر بیماری‌های مزمن ناشی از دیابت دارد که بسیار نیز خطرناکند.

گل قاصدک

خواص دارویی گل قاصدک درمیان همه‌ی گیاهان، شگفت انگیز است، بنابراین هرگز نباید این علف هرز را از باغچه خود ریشه‌کن کنید. برگ‌های سبز و تیره‌ی آن بدن را مملو از موادی می‌کند که فشار خون را کاهش می‌دهد و کبد را درمان می‌کند. مانند گزنه، قاصدک‌ها نیز ادرار را افزایش می‌دهند و بدین ترتیب، عمل پاکسازی خفیفی در بدن صورت می‌پذیرد. قاصدک به کاهش وزن کمک می‌کند، که برای اکثر دیابتی‌ها سودمند است.

شوید

شوید همراه با ماهی، تخم مرغ و قارچ بسیار لذیذ است. خواستگاه شوید خاورمیانه و جنوب غربی روسیه است، اما درحال حاضر جای خود را در آشپزخانه‌های اروپایی و داروفروشی‌های قرون وسطایی نیز باز نموده‌ است. سالها پیش به‌طور عمده برای افزایش شیر زنان استفاده می‌شد. اما درحال حاضر به عنوان گیاهی موثر در مبارزه با دیابت شناخته شده است. پایگاه گیاه‌شناسی جیمز دوک، ۷۰ ماده شیمیایی مختلف را در شوید که به مبارزه با دیابت کمک می‌کند ذکر کرده است.

رازیانه

رازیانه وقتی به عنوان سبزی خورده می‌شود، طعمی بی‌نظیر دارد. از سوی دیگر، دانه‌ی این گیاه عطری قوی‌ دارد؛ دم‌نوش رازیانه برای نفخ نوزادان فوق‌العاده است. هم سبزی و هم دانه‌ی آن شامل ترکیباتی شیمیایی است که با دیابت مبارزه می‌کند. آنتول، یکی از مواد شیمیایی گیاهی موجود در رازیانه است که مانع از عوامل التهابی در بدن می‌شود و با سرطان مبارزه می‌کند.

جویدن دانه‌های رازیانه بعد از هر وعده‌ی غذایی برای تمیز نمودن دندان و نفسی تازه در هند مرسوم است. اگر عطر و طعم داروی سرفه را دوست دارید، بدانید که رازیانه نیز سرکوب‌کننده‌ی خوبی برای سرفه با همان عطر و طعم است (علاوه بر کمک به مبتلایان دیابت و بیماری‌های دستگاه گوارش) و اسانس‌های آن به شکل کپسول نیز در دسترس است.

سیر

سیر در کنار ریحان، پونه و روغن زیتون طعم و مزه‌ی خاصی به غذاهای ایتالیایی و مدیترانه‌ای می‌بخشد. سیر برای عملکرد قلب مفید است و از ابتلا به سرطان پیشگیری می‌کند، درست مانند پیاز، موسیر، پیازچه که همگی از یک خانواده هستند.

در میان آن‌ها سیر بالاترین خاصیت ضدالتهابی را دارد و سرکوب کننده‌‌ی دیابت است. اما سیر می‌تواند از این هم موثرتر باشد: قند خون و چربی، همچنین پروتئین واکنش‌پذیر C و التهاب، را کاهش دهد. تقریبا هر نوع سبزی همراه با سیر و روغن زیتون خوش‌طعم می‌شود. اگر در مضیقه باشم، در آشپزخانه‌ام از سیر خشک شده استفاده می‌کنم. اما متوجه باشید که سیرِ خشک تمامی تاثیرات مثبت سیر تازه را ندارد. سیر خام و تازه‌ خرد شده به نظر قدرتمندترین تاثیرات را دارد.

زنجبیل

زنجبیل گیاهی فوق‌العاده در مبارزه با دیابت و چربی خون بالاست، زیرا به طرق مختلف با دیابت مبارزه می‌کند و حتی به کاهش وزن نیز کمک می‌کند. درحقیقت، مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۲ از سوی متخصصین تغذیه در دانشگاه کلمبیا انجام شد، نشان داد افرادی که بعد از صبحانه‌ی یک نوشیدنی گرم زنجبیلی می‌نوشند ۴۳ کالری بیشتر از دیگران می‌سوزانند. علاوه بر این، گزارشات حاکی از آن است که نوشیدن یک نوشیدنی حاوی ۲ گرم پودر زنجبیل تا ۳ ساعت بیشتر احساس سیری در فرد پدید می‌آورد.

در مطالعه‌ایی جداگانه که در مجله‌ی غذاهای گیاهی برای تغذیه انسان به چاپ رسید، مشخص شد بیماران دیابتی که به مدت ۳۰ روز، ۳ گرم پودر زنجبیل را در مقادیر تقسیم شده مصرف نمودند، کاهش چشم‌گیری در گلوکز خون( ۱۷%)، تری‌گلیسیرید (۹%)، کلسترول کلی (۸%)، لیپوپروتئین (۱۲%) و کلسترول (۹%) را تجربه کردند. اغلب اوقات، زنجبیل تازه در خانه دارم و چند برش کوچک از آن را در چای داغ ریخته و می‌نوشم. از این ادویه‌ی آسیایی در هر غذایی که می‌توانید استفاده کنید. با غذاهای گوشتی و مرغی و همچنین خوراک‌های گیاهی عالی است.

‎‏نعناع‎

‎نعناع فلفلی شامل آنتی اکسیدان‌های طبیعی‎ ‎ضد دیابت‎‎، بیماری ‏قلبی، پیری و‎ ‎سرطان‎ ‎هستند. طعم فوق‌العاده‌ای به چای می‌دهد. دم‌نوش تازه‌ی آن را جایگزین چای کیسه‌ای ‏نمائید. نعناع عضلات نزدیک معده و مری را آرام می‌کند؛ افراد مبتلا به رفلاکس باید از نعناع دوری کنند. اما برای سایرین یک ‏نوشیدنی خوش طعم است که به گوارش کمک می‌کند‎.

‎‏رزماری‎

‎اِکلیل کوهی یا رُزماری تقویت‌کننده‌ی قلب و موثر در درمان سندرم متابولیسم است. ‏فعال‌ترین ماده‌ی گیاهی شیمیایی رزماری، کارنوسل است که باعث‎ ‎کاهش استرس‎ ‎اکسیداتیو ‏می‌شود. در نتیجه برای مبارزه با التهاب و سرطان موثر است. نحوه‌ی دستیابی به خواص رزماری از طریق طبخ آن به ویژه در ‏تهیه‌ی گوشت، خورشت، سیب زمینی سرخ کرده است. یا با دم نمودن یک چای رزماری، آرامش را تجربه کنید‎.

‎‏مریم گلی‎

‎مریم گلی حاوی آنتی‌اکسیدان‌های ضد دیابت است. طعم قوی آن در خورشت‌ها عالی ‏است، در عین حال دم‌نوشی آرامش بخش و تسکین دهنده است. مانند دیگر سبزیجات معطر باغچه‌ایی، مریم گلی سرشار از ‏پلی‌فنول‌هاست؛ اسید رزمارنیک بیشتری نسبت به رزماری دارد. ترکیبات فنولیک آن وعده‌ی مبارزه با آلزایمر را می‌دهد. ‏چای عسل و مریم گلی دربرابر سرماخوردگی‌های ویروسی و باکتریایی بسیار موثر است، زیرا مادامی که عسل و مریم گلی ‏ترکیب شوند، قدرت ضدباکتریایی آنها افزایش می‌یابد‎.

آویشن‎‎

‎تایمس یا آویشن شامل ۷۵ نوع ماده‌ی گیاهی شیمیایی ضد دیابت است و عطر دلپذیر ‏آن هر غذایی را بی‌نظیر می‌کند. آویشن از سیتوکین‌های مبارز کننده با التهاب حمایت کرده و به سلول‌های ایمنی خاصی ‏موسوم به ماکروفاژها، در ترشح عواملی که التهاب را از بین می‌برد کمک می‌کند‎.

‎‏زردچوبه‎‎

‎زَردچوبه، ریشه‌ی زردِ محبوب در غذاهای هندی که یک پای ثابت ادویه‌ی کاری است، ‏احتمالا بهترین داروی گیاهی یا ادویه برای پیشگیری از سرطان است. زردچوبه ادویه‌ایی ایده‌آل برای مبتلایان به دیابت ‏است، تحقیقات نشان می‌دهد زردچوبه از خاصیت ضدالتهابی، ضدپیری، آنتی‌اکسیدانی، محافظت عصبی، ضد تصلب شرائین، ‏محافظت از قلب، کاهش‌دهنده‌ی وزن و عملکرد ضد عفونی‌کنندگی برخوردار است. تمامی این خواص از ماده‌ی اصلی موجود ‏در آن یعنی کروکومین نشات می‌گیرد‎.

‎براساس مطالعه‌ی منتشر شده در مجله‎ ‎درمان دیابت‎‎، ۲۴۰‏‎ ‎نفر که ‏مبتلا به پیش دیابت تشخیص داده شدند را به دو گروه تقسیم و به یک گروه به مدت ۹ ماه کپسول کروکومین (۱۵۰۰ میلی ‏گرم) و به گروه دیگر ۹ ماه دارونما داده شد. در پایان مطالعه، محققان دریافتند که ۱۶.۴٪ از افراد تحت بررسی که دارونما ‏مصرف نموده‌ بودند به دیابت نوع ۲ مبتلا شدند، درحالی که هیچ یک از آن‌هایی که روزانه کروکومین خورده بودند، به دیابت ‏مبتلا نشدند‎.

‎‏‎شیرین‌برگ (سرده)‏‎‎

‎شیرین‌برگ یا استیویا تنها شیرین‌کننده‌ایست که برای دیابتی‌ها مضر نیست، هرچند ‏که از شکر هم شیرین‌تر است. در عین حال استیوا به دندان‌ها آسیب نمی‌رساند و از تاثیرات مثبتی بر قند خون بعد از ناهار ‏برخوردار است و میزان ترشح انسولین را افزایش می‌دهد. می‌توانید گیاه آن را در گلدانی روی طاقچه‌ پنجره پرورش دهید. ‏یک برگ کوچک آن رشد زیادی دارد‎.

‎‏ترخون‎‎

‎ترخون گیاه خوبی است که طبق مطالعات مقاومت به انسولین و پرخوری در افراد ‏دیابتی را کاهش می‌دهد. نوع فرانسوی ترخون به آسانی تکثیر نمی‌شود، اما انواع روسی و آمریکایی آن تقریبا در سراسر ‏جهان و در آب‌وهوای معتدل وجود دارد. متاسفانه، گونه‌های آمریکایی تاثیر کاهندگی قند خون مشابهی را ندارد، بنابراین ‏ممکن است مجبور شوید هزینه‌ی بیشتری برای نوع فرانسوی آن بپردازید‎.

بامیه

تحقیقات نشان می دهند که اضافه کردن بامیه به رژیم غذایی به مدیریت قند خون در مبتلایان به دیابت نوع ۱، نوع ۲ و دیابت بارداری کمک زیادی می کند.

نکته آخر:

در آخر باید تاکید کنیم که کنترل دیابت با گیاهان دارویی موضوع بسیار مهمی است اما برای درمان و کنترل بیشتر دیابت لازم است که در کنار یک رژیم غذایی مناسب، ورزش کنید.  می‌توانید مطلب مربوط به اصول ورزش کردن برای درمان دیابت را مطالعه کنید.

مطالب پیشنهادی برای شما:

دیدگاهتان را بنویسید